Ceny skupu sześciu podstawowych produktów rolnych spadły we wrześniu o 12,6 proc. rok do roku. W tym samym czasie ceny żywności dla konsumentów obniżyły się o zaledwie 0,7 proc. – wynika z danych GUS. Dlaczego spadki cen u producentów nie przekładają się na podobne obniżki dla kupujących? Jednym z rozwiązań może być sprzedaż bezpośrednia.
Ziemniaki: 44 zł w skupie, 188 zł na targowisku
We wrześniu bieżącego roku średnia cena skupu ziemniaków wynosiła 44,41 zł za 100 kg, podczas gdy na targowiskach było to 188,19 zł – wynika z danych GUS. Na targowiskach ziemniaki kosztowały ponad cztery razy więcej niż w skupie, choć różnica ta nie oznacza marży pośredników. Oba kanały różnią się skalą transakcji, kosztami sprzedaży i sposobem przygotowania produktu.
Przykład ten pokazuje jednak, jak duże znaczenie może mieć wybór kanału sprzedaży. Rolnik, który sprzedaje bezpośrednio konsumentom, zyskuje większą kontrolę nad ceną i relacją z klientem, ale sam odpowiada również za pozyskiwanie odbiorców i organizację sprzedaży.
W dyskusji o cenach żywności często zapominamy o tym, ile pieniędzy faktycznie zostaje u producenta. Sprzedaż bezpośrednia może poprawić jego pozycję, ale tylko wtedy, gdy pozwala dotrzeć do klientów bez generowania nadmiernych kosztów. Samo wyeliminowanie pośrednika nie wystarczy.
– mówi Paweł Maciążek, CEO i współzałożyciel FoodFarmer.
Polacy chcą kupować lokalnie, ale nie wiedzą gdzie
Według badania przeprowadzonego w marcu 2026 r. na zlecenie Instytutu Strategii Żywnościowych Grunt – 76 proc. Polaków chciałoby kupować żywność bezpośrednio od rolników. Jednocześnie 23 proc. respondentów jest zainteresowanych takimi zakupami, ale nie ma do nich dostępu lub nie wie, gdzie znaleźć producentów.
To właśnie dostępność, a nie wyłącznie cena może ograniczać rozwój sprzedaży bezpośredniej. Wielu lokalnych producentów nie dysponuje własnym sklepem internetowym ani budżetem na promocję, a konsumenci nie zawsze wiedzą, jakie gospodarstwa działają w ich okolicy.
Odpowiedzią na ten problem są platformy łączące obie strony rynku. Jedną z nich jest polski FoodFarmer, który rozwinął marketplace lokalnej żywności na znaczącą skalę. Według danych firmy aplikację pobrano już ponad milion razy, platforma ma ponad 180 tys. aktywnych użytkowników, a jej oferta obejmuje ponad 50 tys. produktów od ponad 15 tys. sprzedawców. FoodFarmer umożliwia konsumentom wyszukiwanie lokalnych producentów i zakup żywności bezpośrednio od źródła.
Nie zawsze taniej, ale z większą kontrolą
Sprzedaż bezpośrednia nie gwarantuje najniższej ceny. Transport, przygotowanie zamówień i obsługa klientów nadal generują koszty. Dla konsumentów korzyścią może być jednak znajomość pochodzenia żywności i kontakt z producentem, a dla rolników – możliwość samodzielnego ustalania cen oraz budowania stałej bazy odbiorców.
Nie chodzi o to, żeby każda marchewka od rolnika była tańsza niż w supermarkecie. Chodzi o większy wybór i możliwość bezpośredniego kontaktu. Rolnik powinien móc samodzielnie przedstawić swoją ofertę, a konsument łatwo znaleźć lokalnego producenta. Właśnie tę barierę staramy się przełamywać.
– podkreśla Paweł Maciążek.
FoodFarmer rozwija także program Ambasadorów Lokalnej Żywności, w ramach którego wolontariusze nawiązują kontakty z gospodarstwami i pomagają producentom poznawać możliwości sprzedaży cyfrowej.
Dla mniejszych gospodarstw sprzedaż bezpośrednia nie musi zastępować tradycyjnego handlu. Może być sposobem na pozyskanie nowych klientów i ograniczenie zależności od pojedynczych odbiorców.
Źródło: FoodFarmer






